Fıtık Nedir ve Tedavisi Nasıldır?

Fıtık Nedir ve Tedavisi Nasıldır?

Bel ağrıları günümüzde sıklıkla rastlayabileceğimiz rahatsızlıklardandır. Bu ağrılar hareket etmemizi, oturup kalmamızı ve günlük hayattaki birçok işlevi yerine getirmemizi olumsuz olarak etkileyebilmektedir. Bu ağrıların sebeplerinden bir tanesi ise bel fıtığı denen rahatsızlıktır. Bel fıtığı, kimi zamanlar yüksek derecede ağrıya sebep olabilir ancak, biraz zaman bir tedaviyle ameliyata gerek görülmeden tedavi edilebilecek bir rahatsızlıktır.

Omurgayı oluşturmakta olan ilk 24 adet kemik yani omurga, üst üste dizilmekle birlikte omuriliği korumayı sağlamak amacıyla kanal şeklinde bağlıdırlar. Bel bölgesinde ise 5 adet bel omuru bulunmaktadır, bunlar tıpta ‘lomber omurga’ olarak adlandırılır. Bel fıtığı bu bölgedeki bozulmalardan kaynaklanmaktadır. Omurgada, omurların yanı sıra omurilik, sinirler ve omurganın esnekliğini sağlamakta disk adı verilen yastıkçıklar bulunmaktadır. 24 adet olan omurun arasında bulunan yuvarlak disklerin dış çeperleri esnek ve sert bir yapıya sahiptir. Diskin ortası jelimsi bir yapıya sahiptir. Bu disklerin yürürken veya koşarken yükü emici görevleri vardır. Bu disklerde meydana gelebilecek bozulmalarda bel fıtığına neden olabilmektedir.

BEL FITIĞININ OLUŞUMU

 

Disklerdeki yıpranma veya yaralanmayla beraber disklerde bulunan jelimsi yapı diskin dış çeperini itmeye başlar bununla birlik fışkırması olayı gerçekleşir. Dış çepere uygulanan bu baskı bel ağrılarına sebebiyet vermektedir. Fakat diskin aşırı yıpranması ve yüksek derecede hasar görmesi nedeniyle jelimsi yapı dış çeperi aşmakla birlikte dışarı çıkması olayı da meydana gelebilir. Jelin dışarı çıkmasıyla birlikte bel ağrısı geçebilir fakat bu durum siyatik bacak ağrısına neden olabilmektedir. Bunun nedeni ise jelimsi bu yapının iltihaba yol açmasıdır. Dışarı çıkmakta olan jel omurgadaki sinirlere baskıda bulunmaktadır. Bu da bel fıtığının belirtilerinden olan bacaklarda uyuşma ve karıncalanma hissini beraberinde getirmektedir.

BEL FITIĞININ NEDENLERİ NELERDİR ?

 

Bel fıtığı dediğimiz bu olan çoğunlukla omurganın yaşlanmasıyla ortaya çıkmaktadır. Çocuklarda ve gençlerdeki disk suyunun seviyesi daha yüksektir. Yaşlanmayla beraber disklerde kuruma ve zayıflama meydan gelir. Disklerde küçülme ve omurlar arası boşluğun daralması gözlenir. Normal yaşlanmayla beraber gelen bu olaya ‘disk dejenerasyonu’ adı verilir. Yaşlanma ve yıpranmanın haricinde bel fıtığına neden olan risk faktörleri şu şekilde sıralanabilir:

  • Cinsiyet: 30-50 yaş aralığındaki erkeklerde bel fıtığı görülmesi oldukça muhtemeldir.
  • Ağır kaldırma: Ağır nesneleri kaldırırken bacaklara değil de bele yüklenmek bel fıtığına yol açabilir. Herhangi bir nesne yerden alınırken belden değil de bacaklardan güç alınması gerekmektedir.
  • Yaralanmalar: Merdivenden düşme örneği gibi yaralanmalarda omurgaya fazla güç uygulanmakta ve bu olay diskin yırtılmasına veya omurun zarar görmesine bağlı olarak bel fıtığına neden olabilir
  • Kilo: Fazla kilo beldeki disklere fazla yük yüklemek anlamına geleceğinden dolayı bu durumda bel fıtığına neden olabilmektedir.
  • Yanlış Hareketler: Ani ve beli zorlayan hareketler bel fıtığına neden olabilir. Eğer yıpranmış bir diske sahipseniz ani ve ters hareketleriniz sonucu fıtık meydana gelebilir. Öne doğru eğilme hareketinde omurlar arasındaki disklere yüksek miktarda güç uygulanmış olur.
  • Sık araba kullanımı: Uzun saatler boyunca oturmak ve bununla beraber motor titreşimleri omurgada ve disklerdeki baskının armasına neden olur. Bu durumda fıtık riskini arttıran başka bir nedendir.
  • Hareketsizlik: Hareketsizlik bel fıtığını tetiklemektedir ve düzenli olarak egzersizlerde bulunmak fıtığı önlemeye büyük katkı sağlar.

BEL FITIĞI BELİRTİLERİ

 

Bel fıtığı belirtileri arasında bel ağrısı başta gelen belirtiler arasındadır. Fakat her bel ağrısı bel fıtığıyla karıştırmamalıdır. Bel fıtığında ağrı birkaç gün devam etmekle birlikte dinebilir. Bacak ağrısı, bacaklarda uyuşma, güçte zayıflık gibi belirtiler ağrının beraberinde gelir. Bacak ağrısı, diz altına, ayak bileğine ve ayaklara kadar yayılabilir. Belden yada kalçadan başlayarak aşağı doğru inen ve kendini bu şekilde gösteren bir ağrı olarak tarif edilebilir. Bacak ağrıları gece artabilmektedir. Aynı zamanda sık görülmemekle birlikte idrarı veya büyük tuvaleti tutmada zorluk çekmeye de rastlanabilir. Fıtığın ilerlemesiyle birlikte dengesizlik, yürüyememe, hemen yorulma gibi olaylara rastlanmaktadır.

BEL FITIĞI TEŞHİSİ

 

bel fıtığı

Doktorunuz bel fıtığınız olup olmadığını anlayabilmek için fiziksel muayenede bulunmanın sıra tıbbi geçmişiniz ve öykünüzden de hareketle bir değerlendirmede bulunur. Doktorunuz sağa, sola, öne ve arkaya eğilmenizi gözleyebilir. Omurga şeklinizin kontrolünde bulunur. Belirtilerden bahsetmenizi ister. Teşhisin kesin bir sonuca ulaşabilmesi için bel filmi ve MR isteyebilir. Fiziksel muayene his kaybında ya da güç anlamında bir sorun olup olmadığını belirlemek için nörolojik muayenede de bulunabilir. Doktorunuz kastaki güçsüzlüğü test edebilmek için topuk ve parmak ucunda yürüme şeklinizi değerlendirebilir. Diz ve ayak bileklerindeki refleksler gerektiği taktirde kontrol edilir.

35 yaş altı bireylerde doğruluk oranı yüksek olan ‘düz bacak testi’ de teşhis koyarken kullanılabilmektedir.

BEL FITIĞI TEDAVİSİ

 

Ben Fıtığı Tedavisi
Ben Fıtığı Tedavisi

Bel fıtığı hastalarının belirtileri çoğunlukla birkaç gün ya da birkaç hafta içinde kaybolmaktadır. Tedavi süreci içerisinde bazı hastalarda ağrı kendini gösterebilir.

  • Cerrahi Dışı Tedavi

Yürümede güçlük, kas zayıflığı gibi nörolojik sorunlara rastlanmadığı ve kauda equina sendromu gözlenmediği sürece cerrahi dışı, konservatif tedavi uygulaması uygulanır. Cerrahi dışı tedaviler şöyle sıralanabilir:

Dinlenme: Şiddetli bel ağrısının iyileşmesinde 1-2 günlük yatak istirahatinin büyük katkısı vardır. Uzun süre ayakta kalmak ve uzun süre oturmak doğru değildir. Yavaş ve kontrollü hareket etmek gerekmektedir.

  • İlaç tedavisi: Doktor önerisiyle birlikte kas gevşetici ve ağrı kesi ilaçlar kullanılmalıdır.
  • Fizik Tedavi: Belirli hareketlerin bel kaslarını ve karın kaslarını geliştirme üzerinde büyük etkisi vardır. Fizik tedavinin ilk günleri ağrılı geçebilmekte fakat seanslar tamamlandığı taktirde ağrılar dinecektir. Fizik tedavi genellikle fıtığın ilerlemekte olduğu yada ilerlediği hastalarda önerilen tedavi yöntemidir.
  • Epidural Steroid Enjeksiyonu: Bölgesel ödemi veya yangını azaltabilmek amacıyla bölgeye iğne yapılabilir. Bu yöntem belirtilerin azalmasına büyük katkı sağlar ancak daha çok aşırı şiddetli ağrılarda tercih edilmektedir.
  • Cerrahi Tedavi: Cerrahi tedavilerin belirtilerin giderilmesine katkı sağlamadığı durumlarda ameliyat tercih edilir. İdrarı tutamama, ayakta dururken aşırı zorluk çekme gibi belirtilerin ilerlediği durumlarda ameliyat kararı alınır. Günümüzde cerrahi yöntemler son derece gelişmiş durumdadır. Fıtık hastalığı öncelerde korkulan hastalıklar arasındaydı, bu gelişmeyle birlikte bu durumda ortadan kaldırıldı. İyileşme süreci uzun süren ve belirtilerin yeterince dindirilmediği konusunda şikayetleri olan hastalarda fıtık ameliyatı yerine mikroccerrahi kullanılmaktadır.
  • Mikrodiskektomi: Bu yöntemde küçük uzunluktaki bir kesi yardımıyla diskin fıtıklaşmış hale geldiği ve sinirlere baskıda bulunan kısmı alınır. Bu yöntemle hasta 7-8 saat sonra ayağa kalkabilmekte ve sonraki gün taburcu edilebilmektedir. Bu yöntemle sinirlerin zarar görme olasılığı ortadan kaldırılmıştır. Bu tedavide narkoz yerine bölgesel anestezi yöntemi kullanılır.

BEL FITIĞI TEKRARLAR MI?

Tedavi şeklinde fark olmaksızın bel fıtığında %5 tekrarlama oranı vardır. Bununla birlikte fıtık oluşmamış disklerde zamanla yeni bir fıtık oluşabilir.

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • ÇOK OKUNAN
  • YORUM
2018-02-24 00:27:10
Doğru Tedavi Rehberi: Maalesef yok Aydın bey
2018-02-23 23:38:11